«کتاب قانون» غمنامه ی طنزی بر حال ما

فکر کردم مطلبی را با عنوان میزان تعهدمان به اصول دین مان بنویسم شاید مواردی را در انتهای سال و با مرور سالی که گذشت بر خود گوشزد کنم .نگران کلیشه گویی شدم  . زبان تصویر را انتخاب کردم و به همین پاراگراف هایی  از سایر دوستان بسنده نمودم .گاهي مواقع يك اثر هنري تاثيري به‌مراتب فراتر از متن دارد و حتي در ترويج يك ايدئولوژي مي‌تواند بسيار مؤثر‌تر از آموزش‌هاي مستقيم عمل كند.
اگر این موضوع فکر شما را نیز بار ها مشغول خود نموده , فیلم «کتاب قانون» علیرغم کاستی هایی چون نامناسب بودن رابطه گذشته رحمان توانا با شخصیت کنونی وی ,شخصیت دوگانه عاشقانه وی در دو کشور ,رابطه نامعقول بین شخصیت وی با مدیر خود و …   دارد را ببینید  تا گوشه ای از دغدغه ی امیر حسین را درک کنید . کتاب قانون ترازویی را به بیننده اش می دهد تا قدر جوهره دینی خودش را  با یک انسان دین مدار بسنجد و درباره خود قضاوت کند. این فیلم نه با تلویح و کنایه بلکه با صراحت مردم و خواص جامعه را به اخلاق دعوت می کند و این همان حلقه مفقوده ایست که سینمای ایران همیشه از آن دوری کرده است» کتاب قانون» دغدغه دارد و این دغدغه،اجتماعی است و موضوعی که ذهن کارگردانش را به خود مشغول کرده، موضوعی مقدس و قابل احترام است.

صادق وفایی میگوید :چندی پیش از یکی از دوستانم پیامکی دریافت کردم بدین شرح:

چرا دعایمان برآورده نمی شود؟ امام معصوم: 1- حق خدا را به جا نیاورده و از امرش سرپیچی می کنیم.2- قران را می خوانیم ولی بدان عمل نمی کنیم.3- به سنت پیامبر آگاهیم ولی بدان عمل نمی کنیم.4- شیطان را لعنت می کنیم ولی باز از او پیروی می کنیم.

پیام فیلم » کتاب قانون » اشاره به مواردی است که به آنها اشاره شد. دلیل عدم توفیق ما در مقاطعی از زندگی در این 4 مورد نهفته است. به واقع ما دارای بهترین کتاب قانون زندگی چه در دنیا و چه در آخرت، یعنی قرآن مجید هستیم. به علاوه کتب دینی که رمزگشا و راهنمای تفسیر این قانون اساسی زندگی اند، در دسترس ماست؛ اما دچار بیشترین بی قانونی هستیم.

فيلم با بياني اجتماعي مي‌خواهد به ما بفهماند كه چقدر از شريعتمان فاصله گرفته‌ايم‌ و  براي مثال كم فروشي و غيبت لازمه زندگي ما شده و وقتي قبح آنها از طريق رجوع ژوليت به قرآن براي ما روشن مي‌شود،  بسيار هراسناك و غيرقابل‌قبول است و شايد آن را پس زنيم. اما با وجدان خود چه مي‌توان كرد؟فيلم انسان‌ها را به‌صورت عريان در مقابل وجدانشان قرار مي‌دهد.

تا آنجا که یک زن تازه مسلمان که ما را از بیرون خودمان نظاره گر است، درباره مسلمانی ما قضاوت می کند و شاهد است که رفتار ما فاصله زیادی با دستوراتی دارد که خود را مقید به انجام آنها می دانیم. و خدا می داند که جوامع دیگر در عمل به این دستورات چقدر از ما جلوتر هستند! همانطور که اشعار حافظ و مولوی را بهتر از ما می خوانند و انگار این مشاهیر و افتخارات از آن آنهاست نه ما!

نکته ای که متاسفانه در تحلیل این واقعیت از سوی دیگران  ندیدم اینست که اهمیت روی آوردن به دین در زمان بلوغ و انتخاب آن به عنوان دین برتر در تحلیل ها با کم لطفی مواجه شده است. یکی از ویژگی های این فیلم به نظر امیر حسین قدرت ایمان برگرفته از رشد فکری آمنه است .دینداری ای که در پس آن شناخت و تفکر وجود دارد ,چیزی که در هیچ تحلیلی اثری از آن ندیدم .انتخاب از روی شناخت و نه با نسبت شناسنامه ای پایدار و ماندگار است.قسمتی از این نوع نگرش برگرفته از شخصیت درونی ژولیت است و قسمت دیگر آن افقی است که پس از مسلمانی بر وی آشکار شده است .در هر دو حالت وی فردی متفکر و قاضی منش است و مایل نیست انتخاب خود را در انسانیت اصولی زیر پا گذارد و اینجاست که تطابق انسانیت با دین و فطری بودن آن را در میابیم .

مازیار میری پیش از این در فیلم «پاداش سکوت» با پرویز پرستویی کار کرده است. پس از تماشای بازی بازیگر نقش اول فیلم و به تبع آن دیگر بازیگران، لذت می برید. چاشنی طنز نیز در تماشای فیلم شما را همراهی می کند تا از بی قانونی های خودمان، در ذوقتان نخورد. زیرا » کتاب قانون» آیینه تمام نمای خودمان است؛ مسلمانی مان، کار کردنمان، خرید و فروشمان، کیفیت عباداتمان و غیبت کردن سر سفره حضرت ابالفضل مان!

شاید پشیمان شده اید و احساس می کنید با فیلمی کلیشه ای طرف هستید، اما طنزهای تلخ و شیرینی که در تار و پود فیلم گنجانده شده اند، به روان تر شدن و دلپذیرتر شدن تماشای آن کمک زیادی کرده اند.

توقع بی جایی است که فکر کنیم با اکران این فیلم جامعه ما مدینه فاضله ای خواهد شد که دین و آیینمان ترسیم می کند، زیرا بعضی یا بهتر بگوییم خیلی ها حوصله طی طریق اصلی آسفالته را نداشته و به هر عملی متوسل می شوند تا از میان بر رفته و زودتر برسند؛ حتی اگر متحمل خرج سنگین یک جلوبندی شوند!

کتاب قانون را ببینید و کلاه خود را قاضی کنید که تا چه حد پایبند به این کتاب هستید؟