تفکیک اندیشه دینی از عاطفه دینی نیاز امروز ما !

در مطلب قبلی اشاره بسیار کوتاهی به این موضوع نمودم که سابقه بد ما در بیان معارف دینی ونگهبانی از اهداف و ارزش های مورد نظر ائمه (ع) چگونه تیشه بر ریشه اسلام در عصر حاضر زده است . در تکمیل صحبت قبلی درامد های بی حد و اندازه مداحان و سخنرانان که بعضا نامی هم هستند را گوشزد میکنم.کسانی که با 3 روز روضه خوانی و یا سخنرانی از باب تبلیغ دین حقوق 2 سال یک کارمند را دریافت کرده اند !! اینها نماد دین خوری هستند . برای احساسی کردن بیشتر مردم و ارائه نتیجه بهتر از نظرخود ! بنام دین این گونه افراد را فربه تر نکنیم   دکتر شریعتی اشاره جالبی دارند : خدایا رحمتی کن تا ایمان نام و نان برایم نیاورد .قوتم بخش تا نامم و حتی نانم را در خطر ایمانم افکنم .  ….آیت الله مطهری نیز اگر اشتباه نکنم در کتاب عدل الهی اشاره ای به برخی علما و رابطه ماهیت وجودی آنها و تامین هزینه هایشان از جانب مردم عامی و تاثیرات انها دارند که در صورت یافتن حتما بیان آنرا ضروری میدانم .

. اکنون نیز قصد دارم تا در پست کوتاهی درباره راه کار های ارائه چهره زیبای دین در زمان حال صحبت کنم . قبل از بیان هر مطلبی چند موضوع را یادآوری میکنم :

 

1. باید دقت کنیم که  هر عمل نیکوی یک دیندار دارای آفتی است که ارزش آنرا نه تنها از بین میبرد بلکه ممکن است دارای اثری کاملا مخرب ماندگار باشد و مخاطب را دل زده کند . مانند صدقه دادن و در آخر منت گذاشتن .انسانهای دشمن حقیقت , همواره در تلاشند به هر طریق ممکن خصوصا با روش های مردم فریب انسانهای حقیقت جو را به انزوا بکشند و خود بر عامه مردم حکم برانند .

2.هر حرکتی  و هر شوری برای ابقای یک حماسه و یا واقعه بیش از هر چیزی نیازمند واقع بینی و تکیه بر بحث آگاهی و شناخت است . باید در این بین ابزار زمان را مد نظر قرار داد  تا به بهترین شیوه ممکن ماهیت ان حقیقت را به صحنه کشید . همچنان كه امام صادق(ع) فرموده «كسى كه عملى را بدون بصيرت و آگاهى انجام دهد، مانند رهروى است كه راه را اشتباه پيموده است. لذا هر چه تندتر رود، از مقصود دورتر مي‌شود. (اصول كافي، ج 1، ص 54)

3.به صراحت باید گفت که آن نگرش دینی که با هنر به معنای عام ان مخالف است , آن برداشت از شریعت اسلامی که با هر چیز زیبا و پرنشاط و خوشرنگ سر ناسازگاری دارد , آن ذائقه فقهی که شور و حال و طراوت جوانی را ولنگاری میپندارد , راه جوانان این عصر بر پرستش خدای صاحب کمالات مطلق و خالق زیبایی ها را مسدود میکند .

4.زمانی آموزش ها و اعلام آگاهی ها درمردم اثر بخش خواهد بود که  اولا سوابق گذشته ماصحه بر ان گذارد و متناقض با رفتار قبلی ما نباشد و دوما مخاطب خود را فردی دارای منطق و شعور بالای عصر امروز بدانی .باید دقت کنیم که نگرانی  بزرگانی چون مطهری ها در عصر امروز همواره از سخنان سخیف و تحریف شده و عاری از منطق کسانی بوده است که در کسوت مروج و مبلغ دینی قرار داشته اند .

5.جنگ روانی علیه اسلام و مسلمین مدت هاست که دستمایه رسانه های گسترده و ماهواره های آژانس بین الملل یهود و حتی پایان نامه ها و سمینار های آنان شده است . تلاشی در جهت تخریب اسلام ناب و کامل .چقدر جای تاسف است که مدعیان دانش و علوم دینی و فرهنگی ما به جای وارد شدن به این کارزار خطیر فرهنگی و پاسخگویی مستمر به نیاز های جوان امروزی که مشتاقانه در طلب حقیقت است و با زبان بی زبانی آنرا طلب میکند , بجای پاسخ گویی به شبهات مغرضانه و از روی بی انصافی , به اعتراضات وسیع و سیاسی و هرزگویی یک سخنران عاشق مشهور شدن و یا یک کاریکاتور پوچ یک نشریه داخلی یک گروه کوچک دانشجویی با تیراژ دویست عدد روی آورده اند . نمیخواهم بگویم کسی جوابی به شبهات نمیدهد بلکه میخواهم سیر جریان حرکت مان را بیان کنم .  چیزی که غالب است

6. برخورد های ناصوابی که با دختران و پسران جوان به دلایل واهی و نامعلوم در پارک ها و خیابان های عمومی ! صورت میگیرد که دست کم دیدار ها و گردهمایی های انان را به محافل خصوصی و خانه ها ( که به مراتب مفسده انگیز تر خواهد بود ) میکشاند و ضمیر پاک انان را در مرض نابودی قرار میدهد خود تبدیل به جریانات سلیقه ای شده است که باب میل برخی دست اندرکاران گشته است .بخش اعظم این جوانان بعد از انقلاب  چشم به جهان گشوده اند و در همین نظام آموزش دیده و پرورش یافته اند . آموزش دینی خود را از ما یاد گرفته اند و با عبور از غربال های گزینش ما وارد اجتماع و کار و دانشگاه شده اند .انصاف نیست اگر از محیط های ستی گریزانند به انها وصله دین گریزی که شخصا با این واژه کلا مخالفم بچسبانیم . دین گریزی واژه ای القایی است برای اینکه از آب گل الود ماهی بگیرند .

7. باید توجه کرد که  اگر امر به معروف و نهی از منکر را شعار دین و امام خود میدانیم باید به چند اصل توجه کرد : آیا آبرو ریزی از یک انسان و کشتن شخصیت او در قرآن مساوی با قتل نیست ؟ آیا غیبت از گناهان کبیره ای نیست که معادل گوشت برادر خود را خوردن انگاشته شده ؟ آیا گناه تهمت معادل با ز.نا با مادر در مسجد الحرام گفته نشده  رباخواری, ظلم , گرانفروشی , کم فروشی و دروغ گفتن و عیب جویی و… همه و همه از گناهان بزرگ دین ما نیست ؟ مطمئنا حد و مرز قبح همه اینها با توجه ب آثار مخربی که بر ضمیر یک فرد وارد میکنند و ماندگاری آن از کم حجابی و بد حجابی و... کمتر نیست ! آیا گناهان فوق در جامعه ما روزمره نشده اند ؟؟ آیا جوانن ما تا بحال شاهد یک راهپیمایی برای کم فروشی , گران فروشی , بی عدالتی و… بوده اند ؟؟  فکر میکنم بدانید چقدر از امر به معروف دور مانده ایم !

8.چند درصد از اعمال دینی ما جنبه ظاهری و جلوه ی پوسته ای به خود گرفته ؟ چقدر تابع احساساتمان در موضوعات دینی بوده ایم ؟ چقدر اغراق کرده ایم ؟ چقدر ازتاریخ اسلام عبرت گرفته ایم تا با مردم خوشرفتاری کنیم , تنگ نظری های مقدس مابانه و خشک سری های متحجرانه را کنار بگذاریم ! چقدر فرهنگ ملت مان را بالا برده ایم ان هم بااستفاده از دینی که کلمه به کلمه آن موجب تکامل است . چه کنیم تا شخص خود را طلایه دار نجات انسان ها معرفی نکنیم ؟ و زیر لوای آن موجب بدبختی اقشار عامی مردم نشویم ؟

با عنایت به محور هایی که در بالا مطرح شد چند نکته را لازم به ذکر میبینم :

تنها راه برون رفت از وضع موجود یک حرکت اجتماعی در جهت ریشه یابی مشکلات فرهنگی و عقیدتی نسل امروز است . تنها وقتی موفق خواهیم بود که همه متخصصان حوزه و دانشگاه وارد این حرکت شوند . با الگو گیری از رفتار های افرادی چون بنیانگذار انقلاب که مروج ان بوده اند , حرکت خود را متعادل کنیم . با استفاده از اصل تفکیک اندیشه دینی از عاطفه دینی حرکتمان را بگونه ای تنظیم کنیم تا شور و عقل هر دو به موازات هم حرکت نمایند و راه و رسم تعمیق هر کدام را با استفاده از فلسفه و عرفان و علوم امروزی و استفاده هر چه بیشتر از هنر اعم از موسیقی و تئاتر و سینما و…. تبیین نماییم . تا الگوی مناسبی برای رسانه ها بوجود اوریم .مخاطب شناسی را باید در اولویت قرار دهیم . عصر ما عصر ارتباطات است جوان امروزی با ابزار های زمان حال براحتی میتواند درک کند که پیشرفت و تکامل او جز با حفظ ریشه های هویت ساز فرهنگی وقرار گرفتن بر اصول انسان ساز دینی و پایبندی به ارزش های متعالی الهی ,حاصل نمیشود . باید تمامی تناقضاتی را که بعضا ریشه دینی و خداپسندانه نیز ندارند را بخشکانیم . اصول دینی راباید از رسومات گذشته جدا نمود . تا کی به تبعیت از رسوم به جای صرف هزینه برای ارتقای شعور دینی در محرم اولین حرکت هیات ما باید تهیه نهار و شام که بعضا حتی نذری هم نیستند باشد؟ آن هم برای کسانی که خوشان نهار و شام کاملی هر روز در فره خود دارند ! نباید به بهانه حفظ رسوم با دست آورد های علمی و صنعتی که هیچ مغایرتی با ارزش های اصیل مذهبی ندارند مخالف کنیم . ارعاب و تحقیر باید جمع شود . زیباپسندی , مهرطلبی را جایگزین کنیم . آزادی خواهی حسین گونه را جایگزین کنیم . اغلب عناوینی که به انها اشاره شد برگرفته از تصمیمات عجولانه ناشی از عواطف شخصی است که باتوجه به زمان و مکان رسمیت یافته و اعلام شده . عقل‌ گريزى ناشی از احساسات از شيوه‌هاى كهن فرار از بار سنگين مسئوليت است، مسئوليتى كه از آگاهى و معرفت نسبت به امام(ع) و نهضت عاشورايى و هر حرکت حقیقت خواهانه سرچشمه مي‌گيرد.ادبیات امروز ما باید وقایع عاشورا  را در جریان  زندگی عادی مخاطبان خود مطرح کند و در ساده سازی این مفاهیم، تلاش جدی شود

باید دقت کنیم که در زنده نگاه داشتن ياد و خاطره عاشورا، ناآگاهی زهر مهلک است. در هنگام عزاداري حسيني، ما نه فقط در مقابل وجدان خويش که در برابر نسل جوان و نوجوان نيز مسئوليت داريم که آنچه مي‌کنيم و مي‌گوييم برپايه مستندات و واقعيات تاريخي باشد. چراکه ميزان ضرباتي که در طول تاريخ از ناحيه دوستان بر اين حماسه رسيده است، بيش از ضرباتي است که در آن روز واقعه از ناحيه دشمنان به حماسه‌سازان آن وارد شده است. در اين راه، البته همه موظف و مسئوليم. به ويژه جماعت معلمان که حاملان و مروجان فرهنگ جامعه هم به شمار مي‌روند. ()

تصور میکنم گر این بحث با اقناع توام باشد و طغیان جوانی بر آن پرده نیفکند زمینه های است تا به نوبه خود بتوانیم قدمی در راه رسیدن به حقیقت برداریم .اگر خدا بخواهد …. دکتر شریعتی میفرمایند : «آنان که رفتند، کاري حسيني کردند و آنها که ماندند، بايد کاري زينبي کنند وگرنه يزيدي‌اند. »