چشماني درخشان و شرير، موهاي بلندي كه ميبايست در جواني سياه و براق بوده باشد و با آميزهاي از اشتياق و بدگماني به زن مسن خيره مانده بود. به جواني تاراج شده زن ميانديشيد اما چشمها همان چشمهاي ميشي رنگ مهربان بود كه ميخواست همه دنيا را به پايش بريزد.
خاطرات مبهمي در ذهنش موج ميزد آيا او بود، دختري كه زيبايياش شهره آفاق بود و هر جواني آرزوي همسري او را در دل ميپروراند.
بيكسي غريبي به دلش چنگ ميزد. سرنوشتي غيرقابل تصور در طي اين سالها زندگي او را به سخره گرفته بود. اگر فقط با او ازدواج كرده بود ديگر آنقدر تنها نبود. با خود انديشيد كه بخش نامعلومي از روياهايش هست كه ردپاي آن روياها تكهتكه شده و تكههايش همچون ورق در تندباد پخش شده است.
زن سرش را كه بلند كرد نگاهش در نگاههاي جستجوگر مرد گره خورد شكوه آن زمان را ديد كه زير غباري از زمان دست نخورده باقي مانده بود. گذر لحظهها را به ياد آورد. دلش به درد آمده بود. با خود انديشيد اي كاش در آن سالها با او ازدواج كرده بود و اكنون هر دو افسوس زمان از دست رفته را ميخوردند كه به خاطر بهانههاي واهي از دستش داده بودند. ازدواج مقدسترين كلمه زندگي و شيرينترين خاطره هر فرد در عمرش است، ازدواج پيوندي آسماني در عرصه زندگاني است كه سلامت روح و روان و بهورزي زوجين را تضمين ميكند.
بالا رفتن سن ازدواج
دكتر حسيني، جامعهشناس ميگويد: بالا رفتن سن ازدواج يكي از معضلات مهم جوامع بشري است و اين در حالي است كه فاكتورهاي مختلفي ميتواند بر افزايش سن ازدواج تاثير بگذارد كه البته هر كدام از آنها شدت و ضعف دارد. مساله اشتغال و تحصيلات دختران يك مساله بسيار مهم است كه دو دليل عمده دارد. 1 مسائل اقتصادي 2 آگاهي دختران از حق و حقوقي كه از لحاظ اجتماعي دارند.
او ميافزايد: گاهي داشتن توان اقتصادي مانند داشتن شغل، مانع ازدواج ميشود و آن در صورتي است كه دختران شاغل باشند. بسياري از دختراني كه شغلي براي خود دست و پا ميكنند مشغول به كار ميشوند، رغبت خود را نسبت به ازدواج از دست ميدهند زيرا كه شاغل شدن آنان باعث ميشود توان اقتصادي بالا رود و به دليل رسيدن به استقلال اقتصادي از شوهر كردن منصرف ميشوند زيرا كه يكي از انگيزههاي دختران براي ازدواج، نياز اقتصادي است و از مجرد ماندن خود احساس سربار خانواده بودن دارند.
او يادآور ميشود: داشتن شغل از اين نظر كه هم منبع اقتصادي و هم سرگرمي خوبي است كه ميتواند در انسان نشاط و شادي به وجود آورد، جايگاه خاصي در بين دختران دارد. گاهي علاقه به شغل در دختران چنان زياد ميشود كه به خاطر ترس از دست دادن آن، ازدواج نميكنند و خواستگاران را به بهانههاي گوناگون رد ميكنند. بنابراين يكي از انگيزههاي ازدواج دختران كه بيرون آمدن از تنهايي و انس گرفتن به همسر است با شاغل شدن آنان از دست ميرود، زيرا نزد آنان شغل به جانشين مناسبي براي ازدواج تبديل شده است.
اين جامعهشناس ميافزايد: جوانان امروز به خاطر هجوم وسايل ارتباط جمعي تاثير بيشتري از قالبهاي دنياي مدرن را ميپذيرند و در انتخاب همسر، معيارها و ملاكهاي دنياي متمدن را بيش از الگوهاي ارزشي والدينشان در نظر ميگيرند. امروزه براي زنان معيارهايي از قبيل نقش اجتماعي، تحصيلات دانشگاهي، تساوي حقوق با مردان، اشغال در كارهاي خارج از منزل از مسائلي است كه مورد توجه آنان در انتخاب شوهرانشان است و براي مردان جوان نيز تصميمگيري در پذيريش يا عدم پذيرش خواستههاي دختران جوان در امور مذكور، نقش تعيينكنندهاي در انتخاب همسرانشان دارد.
عدم تعادل بين تعداد دختران و پسران
دكتر محمد اسحاقي معاون مطالعات و تحقيقات سازمان ملي جوانان معتقد است كه از كل جمعيت كشور، 24 ميليون و 474 هزار و 780 نفر جوان هستند كه از اين تعداد 12 ميليون و 410 هزار و 803 نفر را مردان و 12 ميليون و 63 هزار و 977 نفر را زنان تشكيل ميدهند. او تاكيد كرد: آخرين بررسيها نشان ميدهد يك سوم از 24 ميليون و 474 هزار و 780 نفر جوان كشور در سن ازدواج هستند و اين در حالي است كه همواره تعادلي ميان تعداد دختران و پسران از لحاظ سن ازدواج وجود ندارد.
او افزود: از سوي ديگر گاهي در برههاي از زمان، آمار مرگ و مير در مردان بيش از زنان ميشود و اين امر نيز عاملي درعدم توازن ميان تعداد جمعيت زنان و مردان درسن ازدواج ميگردد.
او در ارتباط با عدم توازن در تعداد جمعيت دختران و پسران و مشكل ازدواج كه به دنبال اين امر به وجود آمده تصريح كرده: مشكل عدم توازن در تعداد جمعيت دختران و پسران نيست بلكه مساله مهم تغييرات ايجاد شده در فرآيند همسر گزيني است، در واقع امروزه دختران ميل به ادامه تحصيل دارند و در سنين بالا تصميم به ازدواج ميگيرند در حالي كه تحصيل يا اشتغال نبايد مانع ازدواج دختر شود.
به گفته وي: بالا رفتن سن، امكان ازدواج را براي دختران محدودتر ميكند و اين موضوعي است كه اغلب دختران در سن ازدواج نسبت به آن غافل هستند.
او خاطر نشان كرد: 24 هزار و 506 نفر از جمعيت 2 ميليون و703 هزار و 510 نفري دختران در سن 10 تا 14 سال ازدواج كردهاند.
افزايش سن و تولد كودكان منگول
«دكتر اشرف سماوات» رئيس اداره ژنتيك وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي از افزايش بروز علائم سندرم داون در كشور به علت بالا رفتن سن ازدواج و بارداري خبر ميدهد و ميگويد: در 10 سال گذشته براساس شواهد جمعآوري شده و براساس متدولوژي مشخص، به بيماريهاي ژنتيكي نمره داده شد و براساس آن فهرستي از بيماريهاي شايع تهيه شد كه 8 بيماري از جمله بيماري هموفيلي، سندرم داون، كمخوني داسيشكل و تالاسمي از بيماريهاي شايع ژنتيك كشوري است كه با افزايش سن ازدواج و بارداري در كشور افزايش مييابد.
بررسي ها چه ميگويد؟
نتايج يك تحقيق كه توسط محققان دانشگاه تهران در مورد بررسي علل و زمينههاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي موثر بر بالا رفتن سن ازدواج جوانان شهر تهران انجام گرفته است نشان ميدهد: 5 عامل عمده موانع ازدواج در بين پسران به ترتيب اهميت عبارتند از: نداشتن شغل مناسب، فقدان درآمد كافي، بالا بودن هزينه ازدواج، فقدان مسكن، فقدان همسر دلخواه و در بين دختران اين عوامل به ترتيب اهميت عبارتند از: فقدان همسر دلخواه، نداشتن شغل مناسب، مردد بودن در تصميمگيري، بالا بودن هزينه ازدواج، فقدان درآمد كافي از نظر سطح توقعات در بين مردان. عوامل زير به ترتيب اهميت عبارتند از: مسكن مستقل، شغل پر درآمد، توان پرداخت اجاره مسكن، تحصيلات بالا و داشتن وسيله نقليه. اين عوامل در نزد دختران عبارتند از: توان پرداخت اجاره مسكن، تحصيلات بالا، مسكن مستقل، شغل پردرآمد و داشتن وسيله نقليه.
از نظر ويژگيهاي همسر دلخواه معيارهاي اصلي عبارتند از: تفاهم اخلاقي، اصالت خانوادگي، شخصيت اجتماعي، پايبندي به اصول اعتقادي و وضعيت اقتصادي خوب در بين زنان مطرح شده است. در اين تحقيق آمده است كه با درآمد خانواده، نوع شغل پدر و بالا رفتن سن ازدواج رابطه معنيداري مشاهده شده است و بين سطح تحصيلات والدين و وضعيت مسكن خانواده و بالا رفتن سن ازدواج رابطه معنيداري وجود دارد.
اين در حالي است كه بين شغل جوانان، بيكاري، ميزان درآمد ماهانه، ميزان تحصيلات، بالا بودن هزينه ازدواج، مهريه و جهيزيه، افزايش سطح توقعات زوجين و خانوادهها و داشتن برادران و خواهران بزرگتر با بالا رفتن سن ازدواج آنان رابطه معنيداري وجود دارد.
بيتا مهدوي
